Nếu đặt trước mắt bạn một đống đá và sắt cục, bạn có phân biệt được hòn nào là thiên thạch, hòn nào là đá hay sắt tự nhiên không?
Chẳng
khó lắm đâu. Để ý một chút, bạn sẽ thấy thiên thạch có lớp vỏ mỏng và những
rãnh không khí rất đặc trưng.
Khi bay
vào bầu khí quyển, thiên thạch cọ sát với không khí nên bề mặt chúng bị nóng
lên đến mấy nghìn độ, và chảy thành nước. Sau đó, khi nguội dần, bề mặt nóng
chảy này đóng lại thành một lớp vỏ mỏng gọi là lớp vỏ nóng chảy, thường lớp vỏ
này chỉ dày độ 1 mm, có màu nâu hoặc màu nâu đen.
Trong
quá trình lớp vỏ này nguội dần, không khí thổi qua bề mặt nó và để lại những
vết hằn rõ, được gọi là các rãnh không khí, trông giống như vết ngón tay để lại
khi ta nắm bột mì. Lớp vỏ nóng chảy và những rãnh không khí là đặc điểm chủ yếu
của thiên thạch. Nếu nhìn thấy tảng đá hay cục sắt nào đó có các đặc điểm kể
trên, thì có thể khẳng định đó chính là thiên thạch.
Một số
thiên thạch rơi xuống đất lâu ngày, bị mưa nắng phong hoá làm bong mất lớp vỏ
cứng. Trường hợp đó, khó nhận ra các rãnh không khí nhưng đã có cách khác để
nhận ra chúng. Thiên thạch đá trông rất giống đá trên Trái đất, nhưng với cùng
một thể tích, bạn sẽ thấy nó nặng hơn nhiều. Chúng thường chứa một lượng sắt
nhất định, có từ tính, dùng nam châm thử là biết ngay. Ngoài ra, quan sát kỹ
mặt cắt của thiên thạch đá, bạn sẽ thấy trong đó có rất nhiều hạt tròn nhỏ,
đường kính 1 – 3 mm. 90% thiên thạch đá đều có những hạt tròn nhỏ như vậy.
Thành
phần chủ yếu của thiên thạch đá là sắt và niken, trong đó sắt chiếm khoảng 90%,
niken 4 – 8%. Lượng niken trong sắt tự nhiên trên Trái đất không nhiều như vậy.
Nếu mài nhẵn mặt cắt của thiên thạch sắt rồi dùng axit nitric bôi vào, sẽ xuất
hiện những vết rỗ rất đặc biệt, giống như các ô hoa. Đó là vì thành phần các
chất trong thiên thạch sắt phân bố không đều, chỗ nhiều chỗ ít niken. Chỗ chứa
nhiều niken khó bị axit ăn mòn và ngược lại, tạo nên các đường vân. Đây cũng là
một cách để nhận biết thiên thạch.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét